फूल बारी

किचन गार्डेनिङ

तरकारी खेती गर्न रुचाउनेहरूका लागि ‘किचन गार्डेन’ राम्रो विकल्प हो । सहरी क्षेत्रमा यसको ‘ट्रेन्ड’ बढ्दो छ । हाम्रो भान्सामा पकाइने अधिकांश तरकारी घरको करेसाबारीमै उत्पादन गर्न सकिन्छ । बजारमा पाइने तरकारीमा रासायनिक मल र कीटनाशक औषधिको प्रयोग गरिएको हुन्छ । यस्ता तरकारीले हाम्रो शरीरमा असर पारिरहेका हुन्छन् । मिर्गौलालाई असर गर्नेदेखि क्यान्सरसम्मको जोखिम बढाउने तथ्य विभिन्न अध्ययन–अनुसन्धानबाट पुष्टि भइसकेको छ । हाम्रो स्वास्थ्यका लागि दैनिक आहार सन्तुलित हुनुपर्छ । फलफूल र तरकारीको सन्तुलन बनाइराख्नुपर्छ । तरकारीहरू भिटामिन, कार्बोहाइड्रेट, खनिज एवं लवणका राम्रा स्रोत हुन् । पोषणविद्का अनुसार सन्तुलित भोजनका लागि एक वयस्क व्यक्तिले प्रतिदिन ७५ ग्राम फलफूल र तीन सय ग्राम तरकारी खानुपर्छ । त्यसैले सके सबै नसके पनि केही तरकारी आफ्नै घरको करेसाबारीमा रोप्न सकिन्छ । ‘किचन गार्डेनिङ’ का लागि धेरै ठाउँ आवश्यक पर्दैन । घरमै खेतीयोग्य जमिन छैन भने गमला, माछा राख्ने भाँडा, प्लास्टिकका थैला, ‘ग्रो–ब्याग’ एवं बोरा काटेर पनि त्यसमा तरकारी रोप्न सकिन्छ । यसका लागि महँगो गमला नै खरिद गर्नुपर्छ भन्ने छैन । थोरै ठाउँको उपयोग गरी ताजा र रसायनमुक्त तरकारी सजिलै फलाउन सकिन्छ ।‘किचन गार्डेन’ बनाउँदा केही सामान्य जानकारी भने हुनुपर्छ । कुन मौसममा के रोप्ने, कसरी रोप्ने, यसका लागि कस्तो मल–माटो तयार गर्ने, पानीको मात्रादेखि त्यसको हेरचाहसम्म थाहा पाइराख्नुपर्छ । सही ठाउँ यसका लागि घरको छत, झ्यालको ग्रिल एवं बरन्डाको उपयोग गर्न सकिन्छ । घरको खाली भागमा ‘किचन गार्डेनिङ’ गर्न सकिन्छ । जहाँ पर्याप्त मात्रामा प्रकाश र हावा ओहोरदोहोर गर्ने ठाउँ हुनुपर्छ । नत्र बिरुवा सोचे जसरी सप्रदैन । तरकारी रोपेको ठाउँमा ६–७ घण्टा मज्जाले घामले भेट्नुपर्छ । यसले बिरुवा चाँडै बढ्न सहयोग गर्छ । ‘किचन गार्डेनिङ’ गर्ने ठाउँ सिंचाइ गर्न मिल्ने र पानीको निकासको राम्रो व्यवस्था भएको हुनुपर्छ । जैविक तरकारीमा जोडघरमा तरकारी रोप्नुको अर्थ विनारसायनको ताजा तरकारी उत्पादन गर्नु हो । यसका लागि भान्साबाट निस्कने फोहोरलाई घरमै जैविक मल बनाउन सकिन्छ । यसले फोहोर व्यवस्थापन पनि हुन्छ । तरकारीको बोक्रा, अण्डाको खोल, चियापत्तीको खोस्टा आदिलाई मलका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । के–के रोप्न सकिन्छ ?काउली, बन्दा, ब्रोकाउली, मटरकोसा, धनियाँ, साग, भिन्डी, भन्टा, भेंडेखुर्सानी, खुर्सानी, गाजर, टमाटर, आलु, जडीबुटीहरू (तुलसी, करीपत्ता, रोजमेरी, घिउकुमारी, लेमन ग्रास, पुदिना), प्याज, लसुन आदि रोप्न सकिन्छ ।कसरी हेरचाह गर्ने ?तरकारी रोप्दा मौसमअनुसार छनोट गर्नुपर्छ । सुरुमा दैनिक थोरै–थोरै पानी हाल्नुपर्छ । बिरुवा जागेपछि सातामा एकपटक एक इन्चसम्म भिज्ने पानी पर्याप्त हुन्छ । धेरै पानीले पनि जरा कुहाउँछ । सही मात्रामा पानी पुग्नाले बिरुवाको वृद्धि र विकास छिट्टै हुन्छ । बिरुवामा पानी साँझ वा बिहान हाल्नुपर्छ । दिउँसो घाममा पानी राख्दा बिरुवा ओइलाउन सक्छन् । हामीलाई जस्तै बिरुवालाई पनि पोषणको आवश्यकता पर्छ । त्यसैले १५–१५ दिनको अन्तरालमा मल हाल्नुपर्छ । साथै त्यसमा लाग्ने रोगको सामान्य जानकारी हुनुपर्छ । किनभने ‘किचन गार्डेन’ का बिरुवामा अधिक कीरा लाग्न सक्छ । यसलाई भगाउन कीटनाशक औषधि भने भरसक प्राकृतिक नै प्रयोग गर्नुपर्छ । त्यसका लागि निमको तेल उपयुक्त हुनसक्छ । अन्यथा घरमा रोपेको र बजारबाट खरिद गरेर ल्याएको तरकारीमा केही फरक हुँदैन । यस्ता कीटनाशक औषधि घरमा पनि तयार गर्न सकिन्छ । कीरा लागेको बिरुवालाई अलग्गै राखेर औषधि छर्कनुपर्छ । यसले अन्य स्वस्थ बिरुवामा रोग सार्दैन ।   फाइदा- शुद्ध, ताजा र रसायनमुक्त तरकारी खान पाइन्छ ।- आफैंले सानो नर्सरी राखेर बिरुवा उत्पादन गर्न सकिन्छ । धेरै भएका बिरुवालाई बिक्री गर्न पनि सकिन्छ । - घरमा तरकारी उत्पादन गर्दा मासिक खर्च केही कम हुन्छ ।- खाली बारी वा ठाउँको उपयोग हुन्छ । साथै खेर जाने पानीको सदुपयोग हुन्छ, जस्तो तरकारी पखालेको पानी ।- तरकारी खरिद गर्न बजार गइरहनुपर्दैन ।- आफूलाई व्यस्त राख्ने बहाना हुन्छ ।- शारीरिक कसरत हुनुका साथै स्वस्थ एवं तन्दुरुस्त भइन्छ । साथै मनमा अनेकौं कुरा खेल्दैनन् । - भान्साबाट निस्कने फोहोरको सदुपयोग हुन्छ ।- बालबालिकाहरूले पनि नयाँ कुरा सिक्न सक्छन् । 

नारी संवाददाता , माघ १३, २०७९

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आकर्षक ‘कटफ्लावर’

फूललाई डाँठसहित काट्नु नै ‘कटफ्लावर’ हो । यसरी काटिएको फूल सजावटका लागि प्रयोग गरिनुका साथै ‘बुके’ पनि बनाइन्छ । ‘कटफ्लावर’लाई पानीमा लामो समयसम्म डुबाएर राख्न पनि सकिन्छ । पुष्प खेतीको प्रवर्द्धनमा ‘कटफ्लावर’को भूमिका महत्वपूर्ण छ ।

नारी संवाददाता , पुस १४, २०७९

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बजारमा मखमलीको थुंगा

तिहारको भाइटीकामा आवश्यक पर्ने मखमली फूल टिप्न र बजारसम्म पुर्‍याउन किसानलाई यो चाड आउनुअघि नै भ्याईनभ्याई हुन्छ । यो फूल नबिग्रने हुँदा नेपाली बजारमा यसको माग धेरै हुन्छ । किसानहरूले माला उनेरै बजारमा पुर्‍याउँछन् । 

सीमा तामाङ, कार्तिक ६, २०७९

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बगैंचाका उपकरण

बगैंचामा विभिन्न किसिमका उपकरणहरूको आवश्यकता पर्छ । बगैंचामा माटो तयार गर्नेदेखि बिरुवा रोप्ने, बिरुवाको ‘ट्रिमिङ’ गर्नेसम्म सबै कामका लागि विभिन्न प्रकारका उपकरण चाहिन्छन् ।

नारी संवाददाता , भाद्र ९, २०७९

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्वप्न बगैंचा

सुन्दर बगैंचा सबैको सपना हो । सही जानकारी नहुनाले बगैंचाका बोट–बिरुवा सप्रिँदैनन् । सुन्दर बगैंचा निर्माणका लागि केही पूर्वतयारी गरे सजिलो हुन्छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण १७, २०७९

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्वास्थ्यमैत्री बिरुवा

इन्डोर बिरुवा आन्तरिक सजावटको एक हिस्सा हो । अन्य बोट–बिरुवाको तुलनामा भित्र राखिने बिरुवाको हेरचाह गर्न सजिलो हुने भएकाले इन्डोर प्लान्ट लोकप्रिय छ । यी बिरुवाले घरको सौन्दर्यमात्र बढाउँदैनन्, हामीलाई स्वस्थ राख्न पनि सहयोग गर्छन् ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ ९, २०७९

-- पुरै पढ्नुहोस् --

एक करोडको फूल बिक्री 

ललितपुरको जावलाखेलस्थित खेल मैदानमा आयोजित पुष्प मेलामा एक करोड दुईलाख रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भएको छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख ७, २०७९

-- पुरै पढ्नुहोस् --

दूबोमा सौन्दर्य  

दूबो रोप्न बलौटे माटो चाहिन्छ । चिम्ट्याइलो माटोमा दूबो फस्टाउँदैन । त्यस्तै पर्याप्त घाम लाग्ने ठाउँमा मात्र दूबो सप्रन्छ । ओझेल परेको ठाउँमा दूबो रोप्नुहुँदैन । 

नारी संवाददाता , चैत्र १४, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बहुआयामिक गुलाब

गुलाबको महत्व धेरै छ । यसलाई प्रेमको प्रतीक पनि मानिन्छ । खासगरी प्रेम अभिव्यक्त गर्न रातो गुलाब आदान–प्रदान गर्ने चलन छ । प्रणय दिवसमा होस् वा हनिमुनमा यसको प्रयोग गरिन्छ । ‘भ्यालेन्टाइन विक’ को सुरुवात ‘रोज डे’ बाटै हुन्छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन ३, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जाडो मौसमका फूल

मौसमी तापक्रमअनुसार बोट–बिरुवाको छनोट गर्न सकियो भने फूल राम्रोसँग फुलाउन सकिन्छ । यसले बगैंचाको सौन्दर्य पनि बढ्छ ।

नारी संवाददाता , माघ १६, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

वाटर प्लान्ट्स

पोथोसको ट्रेन्ड पछिल्लो समय निकै बढेको छ । यो बिरुवा अहिले जोकोहीको रोजाइमा पर्ने गर्छ । यसको पात हार्ट सेपको हुन्छ ।

नारी संवाददाता , पुस १२, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --