स्वास्थ्य जानकारी

ड्राइफ्रुट्सको स्वास्थ्य रहस्य

तिहारमा दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई ड्राइफ्रुट्स दिन्छन् । यो एक प्रकारको फल हो । अधिकांश प्राकृतिक वा कृत्रिम प्रविधिबाट निकास गरी उत्पादन गरिन्छ । यसमा विभिन्न पोषण तत्व जस्तै भिटामिन, खनिज, प्रोटिन, याटी एसिड, एन्टिअक्सिडेन्ट पूर्णरूपमा प्राप्त हुने भएकाले यसलाई ‘सुपर फुड’ का साथै पोषणको ‘शक्ति भण्डार’ पनि भनिन्छ । ड्राइफ्रुट्सको उद्गमस्थत प्राचीन कालमा मेसोपोटामियाको सभ्यतासँगै विकास भएको पाइन्छ । ओखर, पेस्ता, काजु, किसमिस, बदाम, आलमोन्ड, एप्रिकोट, छोकडा आदि ड्राइफ्रुट्स हुन् । सन्तुलित मात्रामा सबै ड्राइफ्रुट्सलाई समावेश गरे स्वास्थ्य निकै राम्रो हुन्छ । कतिपयले ड्राइफ्रुट्सलाई स्न्याक्सका रूपमा पनि प्रयोग गर्छन् । यसले शरीरमा फुर्ती प्रदान गर्नुका साथै ऊर्जा एवं सहनशक्ति प्रदान पर्छ । पाचन प्रणालीमा पनि महत्वपूर्ण टेवा पुर्‍याउँछ । ड्राइफ्रुट्समा क्याल्सियम, कपर, आइरन, पोटासियम, फस्फोरस, जिंक आदि महत्वपूर्ण खनिज पाइन्छन् । यिनले दाँत, हाडजोर्नी, नसा, छालालाई स्वस्थ राख्नुका साथै रक्तअल्पता (एनिमिया), मुटु रोग, कोलस्टेरोलजस्ता समस्या समाधान गर्न मद्दत पुर्‍याउँछन् । आल्मोन्ड (मधिसे बदाम) : यसलाई ड्राइफ्रुट्सको राजा मानिन्छ । यसमा फाइबर तथा एन्टिअक्सिडेन्ट पर्याप्त मात्रामा पाइने हुनाले स्वास्थ्यको दृष्टिले छाला, केश, मुटुर अन्य रोगका लागि फाइदाजनक हुन्छ । सय ग्राम बदाममा ६ सय ५५ क्यालोरी, २० ग्राम प्रोटिन, ५८ ग्राम याट र २३० मिलिग्राम क्याल्सियम हुन्छ । काजु : बदामपछि सबैभन्दा धेरै खाइने ड्राइफ्रुट्स काजु हो । यसमा मोनोसेचुरेटेड याट (राम्रो याट), भिटामिन ‘इ’‘बी ६’, पोटासियम, फाइबर पाइन्छ । मुटु र रक्तचापका बिरामीका लागि यो लाभदायक हुन्छ । काजुमा स्वस्थ प्रोटिन, क्याल्सियम तथा आइरन प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ । सय ग्राम काजुमा ५९६ क्यालोरी, २१ ग्राम प्रोटिन र ४६ ग्राम याट पाइन्छ । ओखर : भाइटीकाका दिन ओखर नभै हुँदैन । ‘ओमेगा ३’ याटी एसिड, प्रोटिन, फाइबर, भिटामिन, खनिज, एन्टिअक्सिडेन्ट अधिक मात्रामा पाइने ओखर स्वास्थ्यका दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छ । ओखरमा पाइने भिटामिन ‘इ’ ले दिमाग तेज राख्न सहयोग पुर्‍याउँछ । त्यसैले यसलाई मस्तिष्क फुड (ब्रेन फुड) पनि भनिन्छ । यसको नियमित सेवनले डिप्रेसन तथा तनाव कम गर्छ । यसमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले रोग प्रतिरोधक क्षमता बढाउँछ । सय ग्राम ओखरमा ६८७ क्यालोरी, १५ ग्राम प्रोटिन, १ सय मिलिग्राम क्याल्सिय तथा ५४ ग्राम याट पाइन्छ । पेस्ता : मधुमेहका बिरामीका लागि फाइदाजनक हुनुका साथै इम्युनिटी बुस्ट गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ । ड्राइफ्रुट्समा फाइबर समावेश हुने भएकाले तौल घटाउन पनि निकै प्रभावकारी मानिन्छ । अन्जिर : तिहारका बेला भाइमसलाका रूपमा अन्जिरको विशेष महत्व रहन्छ । अन्जिर लाभदायक ड्राइफ्रुट्स हो । यसमा क्याल्सियम, भिटामिन ‘ए’, ‘बी’, ‘सी’ तथा फाइबर पाइन्छ । एउटा अन्जिरमा लगभग ३० क्यालोरी हुन्छ । यसले एसिडिटीको समस्या ठीक गर्छ । कब्जियत, खोकी, टाउको दुखाइ पनि कम गर्छ । मधुमेहका बिरामीका लागि पनि यो लाभदायक हुन्छ । यो पोटासियमको राम्रो स्रोत हो । यसले रक्तचाप नियन्त्रण गर्न पनि सहयोग पुर्‍याउँछ । छोकडा : छोकडामा आइरन, मिनरल्स, क्याल्सियम, एमिनो एसिड, फस्फोरस, भिटामिन प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ । एउटा छोकडाबाट २३ क्यालोरी पाउन सकिन्छ । नियमित रूपमा छोकडा खाए शरीरमा रगतको मात्रा कमी हुँदैन । किसमिस : किसमिसको सेवनले धेरै शक्ति प्राप्त हुन्छ । यसमा एन्टिलेमेटरी तथा एन्टिअक्सिटेन्ड प्राप्त हुन्छ । यसमा आइरन, क्याल्सियम, फाइबर, पोटासियम, म्याग्नेसियम प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ । किसमिस प्रयोग गर्दा एसिडिटीलाई न्यूनीकरण गर्नुका साथै पाचन प्रणालीलाई मद्दत पुर्‍याउँछ । सय ग्राम किसमिसमा ३०८ क्यालोरी, १ दशमलव ८ ग्राम प्रोटिन, ८७ मिलिग्राम क्याल्सियम तथा ७ दशमलव ७ मिलिग्राम आइरन पाइन्छ । दैनिक रूपमा सबै प्रकारका ड्राइफ्रुट्स बढीमा २० ग्रामसम्म खान सकिन्छ । ड्राइफ्रुट्समा बढी क्यालोरी हुने भएकाले तोकिएको भन्दा बढी खानाले तौल बढ्नुका साथै अन्य समस्या निम्तिन सक्छ । यसमा बेफाइदा - आवश्यकताभन्दा बढी मात्रामा ड्राइफ्रुट्स खाँदा पाचन प्रणाली खराब हुन जान्छ । यसमा फाइबरको मात्रा बढी पाइने भएकाले शरीरमा आवश्यकताभन्दा बढी फाइबर प्राप्त हुँदा कब्जियत पनि हुन सक्छ ।- यसमा कार्बोहाइड्रेड बढी पाइने भएकाले शरीरमा ब्लड ग्लुकोजको मात्रा बढ्छ । यसमा भएको ग्लुकोजले शरीरमा शक्ति दिनुका साथै ब्लड सुगरको मात्रा कम गराइदिन्छ । यसले गर्दा थकान महसुस हुन थाल्छ । - ड्राइफ्रुट्स ओस पर्नबाट बचाउन यसमा चिनीको कोटिङ गरिएको हुन्छ । यस्तो चिनी दाँतमा टाँसिएर दाँत खराब हुने सम्भावना रहन्छ । - बढी मात्रामा यसको सेवन गरे तौल बढ्न सक्छ । - ड्राइफ्रुट्स सुरक्षित राख्नका लागि सल्फर डाइअक्साइडको प्रयोग गरिएको हुन्छ । जुन बाथ रोगीका लागि हानिकारक हुन्छ । (कार्की डाइटिसियन हुन्) 

विपिन कार्की, कार्तिक ९, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कफीमा क्यालोरी रहस्य

कफीमा भएको ‘एन्टिअक्सिडेनट’ ले मानसिक तनाव कम गर्छ । यसले तनाव कम गर्ने ‘फ्रि–रेडिकल्स’लाई नाश गर्छ ।

मीरा शाह, आश्विन ७, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फुड कोचिङ ओभर इटिङले रोग

खानाद्वारा शरीर, दिमाग र मनलाई निरोगी कसरी राख्ने भन्ने कुरा नै ‘फुड कोचिङ’ को मुख्य सूत्र हो ।

राजेश घिमिरे, आश्विन ४, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्वास्थ्यबर्द्धक ओट्स

अरू अन्नको तुलनामा ओट्समा क्यालोरी बढी पाइन्छ । चिसो मौसममा यो खान बढी उपयुक्त मानिन्छ ।

सुशीला शर्मा, भाद्र ७, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिनावारीको समयमा रगत कम जान्छ ?

महिनावारी एक प्राकृतिक प्रक्रिया हो, जुन हरेक महिलाको २१ देखि ३५ दिनको बीचमा हुन्छ । महिलाहरूको हार्मोनअनुसार यो प्रक्रिया ४ देखि ६ दिनसम्म रहन्छ । यद्यपि महिनावारी समय र परिस्थितिअनुसार फेरबदल भइरहन्छ । जस्तो कि, शरीर कमजोर हुनु, तनावमा रहनु, एनेमियाजस्ता समस्याबाट ग्रसित हुनु । यिनै कारणले गर्दा कुनै महिना सामान्य रहन्छ भने कुनै महिना राम्रोसँग रगत जाँदैन ।

नारी संवाददाता , भाद्र १, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

उचित खाद्यान्न छनोट

खाद्यान्नको उचित छनोटसँगै सरसफाइ तथा स्वच्छतामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण ११, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

‘आमा’ पुस्तक सार्वजनिक

गर्भलाई व्यवस्थित गर्न सहयोग गर्दै, गर्भ सम्बन्धी योजना, अनिच्छित गर्भ व्यवस्थापन, गर्भको स्याहार, प्रसव तथा सुत्केरी स्याहार र नवजात शिशुको समेत स्याहार गर्न आवश्यक स्वास्थ्य जानकारी दिने ‘आमा’ स्वास्थ्य शिक्षा पुस्तिका बजारमा आएको छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख १६, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रजोनिवृत्तिमा महिलाको भावना

‘आखिर किन हो, तिमी त्यसै पनि झर्किरहने ? केही भएको छैन, त्यसै सानातिना कुरामा पनि आवेशमा आइरहन्छ्यौ । सबै कुरा पु¥याइदिएकै छु त तिमीलाई, तिमीले पनि आफ्नो नोकरी गरेकै छौ । घरमा कुनै समस्या छैन, केटाकेटीले राम्रै विश्वविद्यालयमा पढेका छन् । आमाबुवा उमेर पुगेका भए पनि समझदार हुनुहुन्छ । तिम्रो यो चिड्चिडाहटले आजकल मलाई दिक्क बनाएको छ ।’

माघ ३०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बाथरोगीका लागि

जाडो मौसममा वा चिसो बढेको समयमा बाथरोगीको समस्या अलिक बढ्छ । यस्तो समयमा बाथरोगीले प्रायः जोर्नी दुखाइ बढेको महसुस गर्छन् । चिसोमा प्रायः बिहानीपख जोर्नी बढी सुन्निने, अररो हुने, दुख्ने र मुठ्ठी कस्न गाह्रो हुन्छ ।

नारी संवाददाता , मंसिर २६, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

क्वारेन्टाइनमा कसरी फिट एण्ड फाइन रहने ?

सुपाच्य खानेकुरा तथा सादा खाने कुरामा जोड दिनु राम्रो हो । खानेकुरा हतार नगरी राम्ररी चपाएर खानुपर्छ । साथसाथै बिस्तारै चपाएर खाना सेवन गर्दा ओभर डाइटिङबाट बचिन्छ । किनभने लामो समय लगाएर खाना खाँदा हतारमा खाएजस्तो धेरै मात्रामा खानेकुरा खाइँदैन । 

सुजाता मुखिया, चैत्र २७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कोरोनाबाट क्यान्सर रोगीलाई बढी जोखिम, जोगिने कसरी ?

कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमण बढेको बेला क्यान्सरका रोगीले के गर्ने ? विभिन्न शोध र अनुसन्धानको प्रमाणका आधारमा पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. अरुण शाहीले  विरामीलाई निम्न सुझाव दिनु भएको छ । 

उपासना घिमिरे, चैत्र १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --